Keizersysteem
De indeling
Binnen Schaakvereniging Denk en Zet wordt de interne competitie georganiseerd volgens het Keizer‑systeem. Dit systeem is ontworpen voor verenigingen waar de opkomst per speelavond kan variëren en waar spelers tussentijds kunnen instromen of tijdelijk wegvallen. Het doel is een ranglijst te creëren die voortdurend een eerlijk en actueel beeld geeft van de krachtsverhoudingen binnen de club, ongeacht fluctuaties in aanwezigheid.
Het Keizer‑systeem werkt met waardecijfers die aan spelers worden toegekend op basis van hun positie in de ranglijst. De speler die bovenaan staat, ontvangt het hoogste waardecijfer, en elke volgende speler krijgt één punt minder. Deze lineaire reeks vormt de basis voor alle puntentoekenningen. Wanneer twee spelers tegen elkaar spelen, ontvangt de winnaar het volledige waardecijfer van zijn tegenstander. Bij een remise krijgt iedere speler de helft van het waardecijfer van de tegenstander, terwijl een verlies geen punten oplevert.
Afwezigheid speelt een belangrijke rol binnen het systeem, omdat de competitie flexibel moet blijven en spelers niet worden benadeeld wanneer zij een ronde missen. Bij Denk en Zet is vastgelegd dat een speler die afwezig is met kennisgeving vijftig procent van zijn eigen waardecijfer ontvangt. Dit geldt ook wanneer er een oneven aantal spelers aanwezig is en iemand een bye krijgt. In situaties waarin een speler niet kan spelen doordat zijn tegenstander niet komt opdagen ontvangt hij twee derde van zijn eigen waardecijfer. Speelt een speler extern op de clubavond dan krijgt hij zijn resultaat tegen zijn eigen waarde. Winst levert dus 100 procent van je waarde op, remise 50 procent en bij verlies krijg je geen punten. Wanneer een speler afwezig is zonder kennisgeving worden er geen punten toegekend. Spelers kunnen onbeperkt afwezig zijn en blijven daarbij recht houden op deze compensatie, zolang zij tijdig bericht geven.
Een kenmerkend onderdeel van de competitie bij Denk en Zet is dat eerdere rondes worden herberekend. Wanneer de ranglijst verandert, veranderen ook de waardecijfers van de spelers. Alle eerdere resultaten worden dan opnieuw gewaardeerd op basis van deze nieuwe waardecijfers. Hierdoor blijft de ranglijst voortdurend in beweging en weerspiegelt zij nauwkeurig de actuele krachtsverhoudingen. Een overwinning op een speler die later stijgt in de ranglijst wordt daardoor meer waard, terwijl een overwinning op een speler die daalt juist minder oplevert.
De indeling van de partijen gebeurt op basis van de actuele ranglijst. De wedstrijdleider koppelt spelers zoveel mogelijk aan iemand die dicht bij hen staat in de stand, zodat de competitie evenwichtig blijft en spelers tegenstanders van vergelijkbare sterkte treffen. Tegelijkertijd wordt rekening gehouden met het aantal eerdere ontmoetingen tussen spelers. Binnen Denk en Zet mogen twee spelers maximaal twee keer tegen elkaar spelen in één seizoen, en tussen die ontmoetingen moeten minimaal tien ronden zitten. Wanneer een mogelijke tegenstander om die reden wordt overgeslagen, schuift de wedstrijdleider door naar de eerstvolgende speler op de ranglijst die wel beschikbaar is. Zo ontstaat een indeling die zowel eerlijk als gevarieerd is, en waarin spelers niet te vaak dezelfde tegenstander treffen.
Om het systeem concreet te maken volgt een voorbeeld. Stel dat een speler met waardecijfer 22 speelt tegen een speler met waardecijfer 17. Wanneer de speler met waarde 22 wint, ontvangt hij 17 punten, terwijl de verliezer geen punten krijgt. In een andere partij spelen twee spelers met waardecijfers 12 en 9 remise. De speler met waarde 12 ontvangt dan 4,5 punten, terwijl de speler met waarde 9 zes punten krijgt. Een speler met waardecijfer 7 die afwezig is met kennisgeving ontvangt 3,5 punten, terwijl een speler met waardecijfer 5 die extern speelt afhankelijk van het resultaat 5, 2,5 of 0 punten krijgt. Een speler met waardecijfer 3 die zonder bericht afwezig is, ontvangt geen punten. Wanneer later in het seizoen de ranglijst verandert en de waardecijfers worden aangepast, worden al deze resultaten opnieuw berekend op basis van de nieuwe waardecijfers, waardoor de ranglijst voortdurend wordt bijgewerkt.
